„Towiański wzywał swych zwolenników do „czynu ducha". Sądził, że w ten sposób wypełni się wtedy dzieło Chrystusa i słowo głoszone niejako prawdziwie zapanuje na świecie. Tak więc po pierwszej epoce słowa głoszonego nadejdzie epoka druga, epoka czynu. W odnowionym świecie górować miały trzy narody Polska, Izrael i Francja. Przy czym Polskę rozszerzał na całą Słowiańszczyznę, znajdując tutaj też miejsce dla Rosji. Przekonanie odnośnie wolności Polski było dla Towiańskiego oczywiste, bo w wyższej epoce nie miało być niewoli. Tytuł zaś naszego
z Polski, płyną ku całej Europie głosy o zjednoczeniu Europy. Wydaje się też, że zbliżenie się religii Wschodu i Zachodu także postępuje. Dowodzić tego mogłyby chociażby wspólne modły przywódców religijnych o pokój. Jednak Wroński zapowiada też katastrofy. Jest to wszakże katastrofizm optymistyczny, bo potem będzie „wspanialsza era".
KARY I KATASTROFY ZAPOWIEDŹ „WSPANIALSZEJ ERY"
Poglądy Wrońskiego przytoczyłem nieprzypadkowo. Są one bowiem charakterystyczne dla polskiej myśli o przyszłości. Bowiem zarówno wizje dużej części filozofów XIX wieku, wizje wieszczów narodowych, także mniej lub bardziej anonimowe objawienia religijne, proroctwa z tamtego okresu, mają podobną wymowę. Można nawet pokusić się o stwierdzenie, że upatrują one zawsze w katastrofach nadzieję dla Polski, głoszą, że katastrofy, także kary różnego rodzaju, służą dobrze narodowi, jego duchowi, zapewnią lepszą przyszłość krajowi.“(15)